Για την μπλογκόσφαιρα στην Αίγινα-Για μια ανύπαρκτη κοινότητα

Όταν ξεκίνησε να εδραιώνεται το ιντερνέτ ως ένας –εξ αποστάσεως- χώρος δυνατότητας πολλαπλής επικοινωνίας (εικόνα, λόγος, βίντεο, ήχος κλπ.), ήδη οι μεγάλοι κολοσσοί του είδους (Google, yahoo, κλπ.) είχαν πάρει τα μέτρα τους για τη δημιουργία ανύπαρκτων κοινοτήτων. Το blog, η «απεριόριστη» δυνατότητα του καθενός να έχει το δικό του «ιστοχώρο» που μπορεί να τον καλλωπίζει, να τον γεμίζει με ότι θέλει (κείμενο, εικόνα, ήχο, βίντεο κλπ.), να φτιάχνει εν τέλει το ‘’δωμάτιό’’ του για να υποδεχθεί νέους φίλους που θα σχολιάσουν ανώνυμα τις αναρτήσεις του, ήταν μια πραγματικότητα που βασίστηκε σε ένα σύγχρονο παραμύθι που ακόμα καταναλώνεται χωρίς να κοιτάει κανείς τα συστατικά του: σ’ αυτό που λέει ότι μέσω του μαγικού καθρέφτη ή της γυάλας-οθόνης, μπορείς να κοιτάς τι γίνεται όπου θέλεις κι όσο θέλεις. Αργότερα και μέχρι σήμερα που το facebook (πόσους φίλους καταναλώσατε σήμερα;) κέρδισε ένα μεγάλο κομμάτι κόσμου σ’ αυτήν την εξ’ αποστάσεως επικοινωνία, δεκάδες τρόποι μέσω των οποίων διαφημίζουν τον κόσμο της αγοράς προωθήθηκαν με το πρόταγμα: «γίνε ενεργός», «φτιάξε τις δικές σου ειδήσεις», «φτιάξε τον κόσμο σου», ανώνυμα και με ασφάλεια.

Είχαν ήδη καταλάβει ότι έπρεπε να ελέγχουν ένα μικρό αλλά ικανοποιητικό ποσοστό που είχε αποκτήσει πρόσβαση σ’ αυτήν την τεχνολογία, ύστερα από το μπαμ στο Σηάτλ, το 1999, όπου μια πορεία ενάντια στην παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου με σημαντικά επεισόδια, έδειξε και μέχρι το αποκορύφωμα της Γένοβα το 2001, ότι ένας μπορεί να είναι ο παγκόσμιος τρόπος χρήσης των νέων τεχνολογιών: ο επαναστατικός-ο εξεγερτικός (από κει και το indymedia, διεθνώς). Να μπορούν δηλαδή οι άνθρωποι του δρόμου και του αγώνα να έχουν ένα μέσο-άμεσο επικοινωνίας για να μπορούν να οργανώνουν τις αντιστάσεις τους στο σύστημα. Αυτό όμως δεν κράτησε ούτε θα μπορούσε να κρατήσει για πολύ. Κάθε καρυδιάς καρύδι θα μπορούσε να εκφραστεί πλέον στο διαδίκτυο δημιουργώντας το δικό του ιστοχώρο. Έτσι ο μπλόγκερ, ως ένα νέο υποκείμενο άρχισε να διαφαίνεται στον ορίζοντα και μια νέα «κοινότητα», κυρίως έμπλεη στην ανωνυμία άρχισε να δημιουργεί το δικό της κόσμο. Είτε αυτός είχε να κάνει με την πολιτική, με την έκφραση, με την τέχνη, με τη νεολαία, με την εκπαίδευση, με την υγεία, με τη διεθνή κατάσταση, με την πορνογραφία, με τα πάντα, είτε απλώς με την ανώνυμη προώθηση παράνομων δραστηριοτήτων, σαν έτοιμο από καιρό κομμάτια της κοινωνίας που αποκτούσαν πρόσβαση στο διαδίκτυο, προώθησε με έναν πιο δημόσιο τρόπο όσα την εξέφραζαν. Από τότε ξεκίνησε και ο μύθος της κοινότητας στο διαδίκτυο, μέσω των τεχνικών αυτών που μπορείς να δημιουργήσεις το δικό σου ιστοχώρο, να μοιραστείς ειδήσεις και απόψεις και να μπορείς ελεύθερα να σχολιάζεις χωρίς να εκτίθεσαι. Κινητοποιήσεις (οι οποίες ξεφούσκωσαν πολύ γρήγορα-δεν κάνεις κοινότητα από το διαδίκτυο)μάλιστα έλαβαν χώρα για διάφορα σημαντικά ζητήματα, μέσω της επικοινωνίας των μπλόγκερς με κορυφαία αυτής του καλοκαιριού του 2007,όταν το κράτος αλλά και η εξαρτημένη από αυτό, κυρίαρχη κοινωνική αντίληψη άφησε να καούν γύρω στους 70 ανθρώπους, να καούν εκατομμύρια στρέμματα δάσους και καλλιεργήσιμων εκτάσεων, να καούν χιλιάδες άγρια και εκτρεφόμενα ζώα, να καούν χιλιάδες σπίτια-μια καταστροφή που ξεπέρναγε και τη φαντασία του Ιμπραήμ Πασά. Όμως αν το τελευταίο γεγονός, στην Ελλάδα, που έδειξε και τα όρια στο τι μπορεί σε πολιτικό/κοινωνικό επίπεδο να συμβεί (ως θετική καταγραφή) στην ανύπαρκτη κοινότητα του διαδικτύου ανωνύμων επικοινωνούντων, μια άλλη δυνατότητα ελέγχου και αναπαραγωγής ειδήσεων μέσω μπλόγκερ και γύρω από ανθρώπους που πληρώνονταν ειδικά για αυτό (π.χ. δημοσιογράφοι που ελέγχουν μπογκ χρηματοδοτώντας τα) δημιουργήθηκε. Από την άλλη απελευθέρωνε όλη την κρυμμένη δυνατότητα να μπορούν να στοχοποιούνται άνθρωποι μέσω των μπλογκ, να ‘’παράγουν δράση’’ όπως με την υπόθεση του βιβλίου της ιστορίας της ΣΤ΄ από το «Αντίβαρο», να κάνουν δηλαδή ό,τι θα μπορούσαν να κάνουν στο παρελθόν, με λιγότερα μέσα. Το blog-ing πολλαπλασίασε τις δυνατότητές μας να πούμε για πράγματα που δεν μπορούσαμε να πούμε κι απομάκρυνε τη δυνατότητά μας να μπορέσουμε όλα αυτά να τα πούμε δημόσια με το πρόσωπό μας να φαίνεται. Σ’ αυτό δεν ευθύνεται απόλυτα η ίδια η τεχνολογία, η οποία έχει, ιστορικά, την αφετηρία της στην ανάγκη για τη λειτουργική επικοινωνία στελεχών μιας εταιρίας, αλλά και το κίνητρο για τη χρήση της. Έτσι, τόσο τα όρια όσο και οι δυνατότητες αυτής της επικοινωνίας ταυτίζονται με την κυρίαρχη φαντασιακή προσέγγιση που θέλει τη δημιουργία κοινοτήτων αυτόνομων από τη γενικευμένη ετερονομία, που επιθυμεί και αποδέχεται τη δημιουργία μιας ξεχωριστής σφαίρας δυνατοτήτων κι ανεξάρτητης από αυτήν της πραγματικής ζωής τόσο περισσότερο περνάμε σε ένα πολιτισμό ιδιώτευσης ο οποίος έχει όλα τα εχέγγυα της κοινότητας. Κι όλα αυτά σε μια περίοδο που ο δημόσιος παραδοσιακός χώρος δέχεται βολές για τη συμβολή του σ’ αυτό που ζούμε, δίχως να υπάρχει μια άλλη ισχυρή πρόταση για την ανασύστασή του σε μια ζωντανή αγορά συζητήσεων, διαβουλεύσεων και εξ ίσου αποφάσεων. Σ’ αυτήν την περίοδο που απαξιώνεται κάθε μορφή ζώσας κοινότητας μέσα στην αποθέωση της ιδιώτευσης, σ’ αυτήν την περίοδο που τα συναισθήματα και η φιλία μπαίνουν όλο και περισσότερο κάτω από υπολογισμούς και συμφέροντα, σ’ αυτήν την εποχή η hi-tech σου δίνει τη δυνατότητα για «διαδικτυακές κοινότητες και απεριόριστους φίλους».

Η Αίγινα

Η Αίγινα, δίπλα στον Πειραιά δεν θα μπορούσε να είναι μακριά από αυτό που λέμε διαδικτυακή επικοινωνία. Άγνωστο είναι βέβαια το ποσοστό στο νησί που έχει πρόσβαση στη νέα τεχνολογία-σίγουρα όμως είναι μειοψηφικό με τάσεις ανοδικές λόγω της όποιας υποχρεωτικής εκπαίδευσης στις νέες τεχνολογίες, γεγονός που ισχύει σε παγκόσμια κλίμακα. Ιστοσελίδες, blogs, facebook, είναι η κυρίαρχη συζήτηση για όσους στην Αίγινα είναι εντός των τειχών και προκαλούν δημόσια, το δημόσιο Λόγο. Το σίγουρο είναι ότι αυτές δεν έχουν δημιουργήσει και δεν μπορούν να δημιουργήσουν ούτε φιλίες, ούτε κοινωνικές σχέσεις (ίσως κάποιες αμφιταλαντευόμενες ψήφους). Το πολύ-πολύ να σε κοιτάζουν στην αγορά και στην παραλία λίγο περίεργα, να σου πουν «α! πολύ καλό αυτό που έγραψες για το …» ή «τι είν’ αυτά που γράφεις, για μένα…», τέλος πάντων μέχρι εκεί. Είναι ένας κόσμος περιορισμένος στην ιδιώτευση που όχι μόνο δεν τον βγάζει από αυτήν αλλά του ενισχύει και τη δυνατότητα να παραμείνει με όλα τα εργαλεία της ψευδαίσθησης ότι κάνει κάτι. Είναι ντουφεκιές στον αέρα πιο ανώδυνες κι από αυτές του καφενείου της παραλίας (εκεί τουλάχιστον έρχεσαι σε πραγματική επαφή) γιατί δεν έχουν κανένα αντίκρισμα σε συλλογική επεξεργασία, σε μια αμεσότητα με τον άνθρωπο. Κι αυτό ολοένα χάνεται μέσα στις πολυθρόνες της απογοήτευσης, στη σιωπή της ταινίας στο dvd, στο βόμβο του νεοπισσωμένου δρόμου, στην ταμειακή που διαμαρτύρεται ότι έχει έξοδα, στη νέα οικοδομή που έχει θέα, στο ιδρωμένο σουβλάκι με τον ασβέστη στο κούτελο, στο απότομο φρενάρισμα και στην ανοιχτή απαλάμη, στον καρκίνο που αν σιωπάς σου τρώει τα σωθικά, στο όνειρο του auto emotion, στο ταξίδι για το jambo και το zara, σ’ αυτήν εδώ ίσως την οθόνη που κοιτάμε, σ’ αυτήν εδώ την άνεση να γράφουμε και να μιλάμε από απόσταση.

Ένας δημόσιος χώρος δεν μπορεί να δημιουργηθεί από το διαδίκτυο, αντίθετα η ανάπτυξη της διαδικτυακής επικοινωνίας λειτουργεί ως υποκατάστατο ανάγνωσης της βασικής ουσίας μας. Αυτής του κοινωνικού όντος που αν θα μπορούσαμε να το επικαιροποιήσουμε σήμερα θα το αναζητούσαμε όχι μόνο σε κάποιες κρίσιμες συγκυρίες αλλά και στη συνειδητή προσπάθεια για ανασύσταση ενός δημόσιου χώρου, μιας αγοράς (με την αρχαιοελληνική σημασία της λέξης) προσώπων που έχουν όνομα. Σε μια νέα διαλεκτική του «ορέγεσθαι» και «διανοήσθαι». Ίσως τότε, θα μπορούσε η διαδικτυακή επικοινωνία να είναι χρήσιμη δίπλα στην αυθυποβολή της.

ΥΓ: Λίγα λόγια για την ταμπακέρα: Η Σχεδία όπως γράφει και η ηλεκτρονική της ταυτότητα δεν είναι παρά μια κουτσουλιά που κυρίως προωθεί την κοσμοαντίληψη του ελευθεριακού κοινοτισμού, μέσω αναλύσεων ή σχολιασμού της τοπικής πραγματικότητας υπό αυτό το πρίσμα. Δεν είναι ένα μέσο επικοινωνίας, για αυτό και εμποδίζει τον σχολιασμό. Με έναν τρόπο προωθεί την αναγκαιότητα της δημιουργίας ενός δημόσιου χώρου (κι αυτό δεν το πετυχαίνει ούτε μία, ούτε δυο, ούτε χίλιες δεκαδύο σχεδίες), όπως προσπάθησε η έντυπη Σχεδία στα πρώτα 3 της τεύχη μαζί με την Πρωτοβουλία Πολιτών Αίγινας κι στα επόμενα 3 ως χαρτοπόλεμος. Πληκτροπόλεμος θα λέγαμε, για να κάνουμε και το απαραίτητο καλαμπούρι…

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under "αυτοδιοίκηση, πολιτισμός και "πολιτισμός", πολιτική, τοπικά θέματα, τοπική ιστορία

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s