Ο Φίλιππος Κυρίτσης, αναρχικός, πολιτικός κρατούμενος (αρχές 1978-τέλος 1981), μιλά για τις Φυλακές της Αίγινας στη Σχεδία (Μέρος 2ο)

 

Όπως έχω ξαναπεί σε προηγούμενο σημείωμά μου για το κτίριο των φυλακών της Αίγινας, η πρώτη εντύπωση που αποκόμισα από την φυλακή της Αίγινας δεν είχε σχέση με την εικόνα του σκοτεινού και υγρού μπουντρουμιού, με την οποία με είχε ποτίσει η κυρίαρχη ιδεολογία, πριν μπω στην φυλακή. Άλλωστε, κάτι τέτοιο, θα ήταν αδύνατο να γίνει σε μια φυλακή με θαλάμους, όπως η φυλακή της Αίγινας, και όχι με κελιά. Αν όμως η κυρίαρχη αντίληψη για τις φυλακές μου είχε περάσει μια άσχημη ιδέα για τον χώρο αυτό στο υποσυνείδητό μου, δεν μου είχε περάσει καμιά ιδέα για τους φύλακες των φυλακών. Πιστεύω ότι η απουσία μιας αρνητικής εικόνας για τους φύλακες των φυλακών από την γενικότερη επικρατούσα εικονογραφία για τις φυλακές δεν είναι τυχαία. Αποσκοπεί στο να απενοχοποιεί εκ των προτέρων οποιαδήποτε κατάχρηση εξουσίας, στην οποία, τόσο συχνά καταφεύγουν οι φύλακες, όπως και κάθε ένστολο όργανο της τάξης. Φανταστείτε η επικρατούσα αντίληψη για τις φυλακές να απέδιδε στη δραστηριότητα των φυλάκων το κακό που αποτελεί για κάποιον ο εγκλεισμός του στην φυλακή. Οι φύλακες θα ήταν τότε κατάπτυστοι στην κοινωνία, τουλάχιστον από όσους δεν θέλουν δήμιους ανάμεσά τους. Μην ξεχνάμε ότι οι δήμιοι, στο παρελθόν, μένανε σε μέρη μακριά από τους άλλους κατοίκους μιας πόλης.

Κι όμως, φυλακή χωρίς φύλακες δεν γίνεται. Οι φύλακες είναι αυτοί που κάνουν το κτίριο μιας φυλακής να είναι ένα είδος κόλασης. Αυτοί είναι που επιβάλλουν στους κρατούμενους μια σειρά από κανονισμούς που αποσκοπούν να κάνουν τους κρατούμενους να υποφέρουν, γιατί, κακά τα ψέματα, τον κόσμο τον κλείνουν στην φυλακή για να τον τιμωρήσουν και όχι για να τον βελτιώσουν. Τα περί σωφρονισμού και κοινωνικής επανένταξης δεν είναι τίποτα άλλο από ένας εξωραϊσμός μιας τιμωρίας που είναι στις περισσότερες περιπτώσεις υπερβολική και άδικη (π.χ. άδικη και η υπερβολική είναι η πολύμηνη φυλάκιση ενός μετανάστη, ο οποίος πουλάει CDγια να επιβιώσει).

Εγώ, τον πρώτο καιρό, δεν είχα καμιά ευκαιρία να δω αυτό που αποκάλεσα κατάχρηση εξουσίας. Οι εφαρμογή των κανονισμών μου φαινόταν σαν μια απλή υποχρέωση που έχει κάποιος εργαζόμενος σαν φύλακας, όπως ο οποιοσδήποτε εργαζόμενος έχει κάποιες υποχρεώσεις. Η πρώτη φορά που άρχισα να καταλογίζω ευθύνες στους φύλακες ήταν ένα βράδυ που πιάσανε φοβεροί πόνοι στο νεφρό έναν κρατούμενο για πολιτικούς λόγους που βρέθηκε μετά από μένα στην Αίγινα μετά από αυτόφωρο, γιατί τον είχαν πιάσει μπροστά από το Πολυτεχνείο τραμπούκοι της Ο.Ν.ΝΕ.Δ.σε κάποια επίθεσή τους σε φοιτητές. Αυτοί ήταν και οι μάρτυρες κατηγορίας του και στην υπόθεση φαίνεται αναμεμιγμένος και ο γνωστός Μιχαλολιάκος, αρχηγός της Χρυσής Αυγής.Τον είχαν φέρει στον θάλαμο που ήμουν κι εγώ. Ο κρατούμενος φώναζε από το παραθυράκι του θαλάμου ότι πονάει και χρειάζεται γιατρό και το μόνο που κατάφερε μετά από πολλή ώρα που τους φώναζε ήταν να του φέρουν ένα ελαφρό παυσίπονο (μάλλον ασπιρίνη). Οι φύλακες της βάρδιας δεν θεώρησαν ότι έπρεπε να ενοχλήσουν τον γιατρό της φυλακής για έναν κρατούμενο για πολιτικούς λόγους, ο οποίος πέθαινε από τους πόνους. Κι όμως, την άλλη μέρα που τον είδε ο γιατρός, τον θεώρησε αρκετά άρρωστο ώστε να τον στείλει με μεταγωγή στο νοσοκομείο των φυλακών Κορυδαλλού.

Το παραπάνω περιστατικό, βέβαια, ήταν «πταίσμα» σε σχέση με πολύ σοβαρότερες καταχρήσεις εξουσίας από την μεριά των φυλάκων. Δεν είναι, βέβαια, εύκολο για κάποιον κρατούμενο να έχει ιδίαν αντίληψη από τις ακραίες μορφές κατάχρησης εξουσίας στις οποίες καταφεύγουν μερικές φορές οι φύλακες για να τρομοκρατήσουν τους κρατούμενους και να κρατήσουν την φυλακή υπό έλεγχο. Κι αυτό γιατί οι κακοποιήσεις των κρατουμένων από τους φύλακες γίνονται σε χώρους μακριά από το πλήθος των κρατουμένων, όπως είναι τα Πειθαρχεία. Εγώ δεν κακοποιήθηκα στα Πειθαρχεία αλλά στο Αναρρωτήριο με παρουσία του γιατρού της φυλακής ενός Ρεκλείτη. Ο Ρεκλείτης είχε πάρει από τον διευθυντή της φυλακής Κωσταρά εντολή να μου σπάσει μια απεργία πείνας υποβάλλοντάς με σε «αναγκαστική σίτιση». Αυτό που κατάφερε ήταν να μου κάνει κλύσμα με γάλα καθώς με είχανε δέσει σε ένα κρεβάτι του πειθαρχείου και με κρατάγανε κάποιοι φύλακες, ενώ κάποιοι άλλοι παρευρισκόντουσαν για βοήθεια. Το κλύσμα ήταν μορφή βασανιστηρίου, γιατί ο άνθρωπος δεν μπορεί να τραφεί από τον πισινό. Όπως και το ρετσινόλαδο επί δικτατορίας Μεταξά, σε στέλνει με έντονους πόνους στην κοιλιά στην τουαλέτα με διάρροια. Οι φύλακες σε εκείνη την φάση συμμετείχαν σε ένα βασανιστήριο, το οποίο είχε διατάξει ο διευθυντής, μετά από εντολές άνωθεν υποθέτω. Και «για να κάνουντην δουλειά τους» σε εκείνη την φάση θυμάμαι ένα πρωί με είχαν πάρει σηκωτό από το Πειθαρχείο και με είχαν πάει στο αναρρωτήριο για να μου κάνουν ένα ακόμη κλύσμα, μετά το βραδινό της προηγούμενης μέρας. Εγώ την προηγούμενη νύχτα είχα υποφέρει πολύ από την κοιλιά μου εξαιτίας του βραδινού κλύσματος και προσπαθούσα να ξεφύγω από τα χέρια τους, όταν πήγαν να μου κατεβάσουν το παντελόνι, το οποίο τελικά το ψιλοσχίσανε. Οι φωνές και η πάλη μου σε εκείνη τη φάση έπεισαν τον βασανιστή γιατρό να αναβάλει το κλύσμα για το απόγεμα. Δεν νομίζω ότι οι φύλακες, σε εκείνη την περίοδο κακοποίησής μου εκτελούσαν απλά κανονισμούς. Δεν υπήρχε κανονισμός για καταναγκαστικά κλύσματα σε όσους κάνουν απεργία πείνας. Απλά συμμετείχαν στην βασανιστική μεταχείρισή μου.

Όπως και οι αστυνομικοί έτσι και οι φύλακες δεν είναι όλοι επιρρεπείς σε κακοποίηση των κρατουμένων. Μερικοί ήταν, όσο μπορούσαν, μακριά από αντιδικίες με κρατούμενους.  Αυτοί βγάζουν «καλό όνομα». Θυμάμαι έναν αρχιφύλακα που είχε τέτοιο καλό όνομα, του οποίου και το επίθετο ήταν αταίριαστα καλό για έναν φύλακα: Τον λέγανε Λιμπερτά, που στα ιταλικά σημαίνει ελευθερία. Δεν ξέρω αν δικαιούταν το καλό όνομα, όμως αυτός μου επέτρεψε σε κάποια φάση να αλλάξω ακτίνα και να βρεθώ με ανθρώπους που με ενδιαφέρανε. Αυτό το λέω γιατί ένας άλλος αρχιφύλακας που στην αρχή φαινόταν καλός, ένας Ντουάς, στη συνέχεια έδειξε το πραγματικό του πρόσωπο, όταν μια μέρα, όπως έμαθα, έπιασε μέσα στο προαύλιο έναν «κολλητό» μου κρατούμενο Αυστριακό από την ινδιάνικη κοτσίδα που διατηρούσε ο τελευταίος και τον απείλησε ότι θα του την κόψει, αν δεν την έκοβε ο ίδιος. Τους αρχιφύλακες που ανέφερα προηγούμενα τους είδα ελάχιστες φορές. Συνήθως σαν προϊστάμενο των φυλάκων έβλεπα μόνιμα έναν Τομαζίδη. Αυτός ήταν και ο επιβλέπων στις καταχρήσεις εξουσίας που γίνανε πάνω μου. Θυμάμαι ακόμη δύο υπαρχιφύλακες, έναν Δεληγιάννη κι έναν Κατσαϊτη. Δεν μπορώ να πω ότι κάποιος από τους προηγούμενους με αντιμετώπισε με ιδιαίτερη προκλητικότητα, με έβρισε ή με χτύπησε. Άγριο ξύλο έφαγα αργότερα στον Κορυδαλλό και κάτι «ψιλές» στην Κέρκυρα. Του μοναδικού φύλακα που θεωρώ ότι χάρηκε προσωπικά να μου κάνει κάποιο κακό (μου ξέσχισε ένα τεράστιο κολλάζ που είχα κολλήσει στον τοίχο πάνω από το κρεβάτι μου) δεν έμαθα ποτέ το όνομα. Αυτός όμως φαινόταν παλιάνθρωπος από την ίδια την φάτσα του.

Αν από τα παραπάνω ο αναγνώστης έβγαλε το συμπέρασμα ότι οι φύλακες της Αίγινας δεν γινόντουσαν σε κάποιες φάσεις και ανθρωπόμορφα κτήνη, θα τον διαψεύσω με τα παρακάτω: Στην τέταρτη ακτίνα της φυλακής της Αίγινας ήμουνα, όταν έγινε μια δημόσια (στην αυλή της ακτίνας) διαμαρτυρία στην δεύτερη ακτίνα από τους κρατούμενους ενός θαλάμου, μεταξύ των οποίων ήταν και δύο κρατούμενοι για πολιτικούς λόγους καθώς και ένας ληστής τράπεζας πολύ φίλος μου. Μετά το βραδινό κλείσιμο των θαλάμων, έξι από τους κρατούμενους του θαλάμου που θεωρήθηκαν υπεύθυνοι για την στάση, σύρθηκαν στα Πειθαρχεία και, τουλάχιστον δύο, τον ένα από τους πολιτικούς και τον ληστή τους σαπίσανε στο ξύλο. Το επόμενο πρωί που τους πήραν σηκωτούς για να τους πάνε στην κλούβα για μεταγωγή στην τότε πειθαρχική φυλακή της Κέρκυρας, ο κρατούμενος για πολιτικούς λόγους που είχε φάει το περισσότερο ξύλο, έτρωγε ξύλο σε όλη την διαδρομή από φύλακες μανιασμένους γιατί, όπως του λέγανε, με αυτές τις διαμαρτυρίες θα τους έκλεινε την φυλακή κι αυτοί θα μένανε χωρίς δουλειά. Με αυτόν τον τρόπο αγωνιζόντουσαν ενάντια στις απολύσεις!

Εννοείται ότι οι κρατούμενοι που πράγματι φαινόντουσαν επικίνδυνοι άνθρωποι για τους συγκρατουμένους τους, κάτι σκατόφατσες που είχαν πολύ βρώμικο στόμα, δεν είχαν κανένα πρόβλημα με τους φύλακες. Αυτοί πρέπει να θορυβούσαν εν γνώσει τους ότι έχουν το ακαταδίωκτο. Υποθέτω ότι οι φύλακες δεν τους πειράζανε όχι χωρίς ανταλλάγματα. Αντίθετα, βρέθηκα μάρτυρας του κλεισίματος στα Πειθαρχεία δύο κρατούμενων, ο ένας των οποίων υπήρξε και φίλος μου, μόνο γιατί διαμαρτυρήθηκαν έντονα σε κάποια αδικία που έγινε σε βάρος τους. Ο ένας θεώρησε ότι είχε έρθει ο καιρός να αποφυλακιστεί και δεν τον βγάζανε και καθώς οι φύλακες κλείνανε τους θαλάμους για μεσημέρι (12-2.30 μμ.) τους είπε ότι «δεν μπορούν να κάνουν ότι θέλουν με έναν φακό»! Ο άλλος ήθελε να βγει από την ακτίνα για κάποια δουλειά και δεν τον βγάζανε και άρχισε να χαιρετάει τον φύλακα της πόρτας της ακτίνας χιτλερικά και να φωνάζει «Χάιλ Χίτλερ». Το να οδηγηθεί ένας άνθρωπος στο Πειθαρχείο μόνο και μόνο γιατί εξέφρασε την διαμαρτυρία του με έναν ασυνήθιστο, όχι όμως υβριστικό, τρόπο, το θεωρώ απόδειξη της υπερβολικής σκληρότητας που χαρακτήριζε τους φύλακες κάτω από την φαινομενικά ασυγκίνητη φάτσα τους. Και αμφιβάλλω αν ποτέ έγινε συμβούλιο πριν επιβληθεί σε κάποιον εγκλεισμός στα Πειθαρχεία, όπως προέβλεπε ο Σωφρονιστικός Κώδικας. Τουλάχιστον, δεν άκουσα ποτέ να είπαν κάτι τέτοιο σε κάποιον τιμωρημένο.

Εγώ έφυγα από την Αίγινα για τελευταία φορά στα τέλη του Νοεμβρίου του 1979 και δεν ήμουνα εκεί όταν οι φύλακες της Αίγινας κατάφεραν να οδηγήσουν στον θάνατο τον «κολλητό» μου Αυστριακό που ανέφερα και παραπάνω. Από αυτά όμως που άκουσα από έναν κοινό φίλο συγκρατούμενο που είχα με τον μακαρίτη, τον «κολλητό» μου που είχε γυρίσει μόλις από το Ψυχιατρείο Κρατουμένων, όπου είχε οδηγηθεί για απόπειρα αυτοκτονίας, τον κλείσανε μόνο του σε μια ολόκληρη ακτίνα που δεν χρησιμοποιούσανε, την τρίτη, και δεν του επέτρεπαν επικοινωνία με άλλους κρατούμενους με συνέπεια η ψυχολογική του κατάσταση να επιδεινωθεί τόσο πολύ ώστε στο τέλος αυτοκτόνησε. Πως μπορεί να χαρακτηρίσει κανείς το κλείσιμο ενός ανθρώπου που βρίσκεται τόσο στις μαύρες του, ώστε προσπαθεί επανειλημμένα να αυτοκτονήσει, σε έναν χώρο όπου δεν βλέπει άνθρωπο για να του σηκώσει το ηθικό αλλά δεν τον βλέπει και κανένας ώστε να τον εμποδίσει να αυτοκτονήσει; Εγώ θα το χαρακτήριζα μια δολοφονία με καθαρά χέρια. Μια δολοφονία που κανένας διευθυντής ή φύλακας της Αίγινας δεν πλήρωσε. Μια από τις πολλές του ίδιου είδους που γινόντουσαν και γίνονται ακόμα μέσα στις φυλακές. Αυτή ήταν και η τελευταία ανάμνηση που έχω από τους φύλακες των φυλακών της Αίγινας.

Τώρα, όσον αφορά τους κρατούμενους, για τους οποίους μίλησα χωρίς να αναφέρω ονόματα, δεν είπα όλα όσα θα ήθελα να πω. Αυτοί οι άνθρωποι, όπως και άλλοι που γνώρισα στην φυλακή, ήταν άνθρωποι με προσωπικότητα και ιστορία, ένα μέρος της οποίας το ζήσαμε μαζί. Ελπίζω σε κάποιο επόμενο σημείωμά μου για την φυλακή της Αίγινας να πω μερικά από τα πράγματα που οφείλω να πω γι’ αυτούς.

*Ο Φίλιππας Κυρίτσης, είναι από τους πρώτους αναρχικούς της μεταπολίτευσης ο οποίος πέρασε από τις ελληνικές φυλακές μαζί με τη γυναίκα του Σοφία Αργυρίου, από το 1978 και για περίπου τέσσερα χρόνια. Δικάστηκαν και καταδικάστηκαν σε 9 και 5 χρόνια φυλακή αντιστοίχως με τον νόμο 495/76 αρ. 13 «περί όπλων και εκρηκτικών», χωρίς δικαίωμα για Εφετείο, επειδή κάποιος γνωστός τους, τους κατηγόρησε ότι ήταν δικές τους 8 βόμβες Μολότοφ που βρέθηκαν στο υπόγειο του σπιτιού του. Στην διάρκεια της φυλάκισης τους κακοποιήθηκαν βάναυσα από τους φύλακες ενώ το μόνο μέσο αντίστασης που χρησιμοποίησαν ήταν η απεργία πείνας. Ο Φίλιππας υποχρεώθηκε να κάνει απεργίες πείνας συνολικά 380 ημερών και η Σοφία 150 ημερών. Οι φύλακες που τους κακοποίησαν είτε δεν δικάστηκαν καθόλου, γιατί η μήνυσή εναντίον τους πετάχτηκε από τον εισαγγελέα στα σκουπίδια (μήνυση της Σοφίας), είτε αθωώθηκαν ομόφωνα στο δικαστήριο (δίκη των βασανιστών του Φίλιππα 1983). Το 1990, ο πρώτος από τους μηνυόμενους στην μήνυση της Σοφίας, η οποία πετάχτηκε από τους δικαστές στα σκουπίδια, ψυχίατρος των φυλακών Κορυδαλλού Μάριος Μαράτος, εκτελέστηκε από την επαναστατική οργάνωση «Επαναστατική Αλληλεγγύη». Αργότερα ο Φίλιππας αρνήθηκε σαν αναρχικός να υπηρετήσει στον ελληνικό στρατό, αρχικά επιδιώκοντας απαλλαγή για λόγους ψυχικής υγείας και κατόπιν διεκδικώντας την νόμιμη απαλλαγή που του εξασφάλιζε ο νόμος επειδή στο παρελθόν είχε καταδικαστεί σε κάθειρξη. Το Συμβούλιο Επικρατείας στο οποίο προσέφυγε, μετά από 7 χρόνια αναβολών ικανοποίησε το υπουργείο Εθνικής Άμυνας αρνούμενο να εφαρμόσει τον νόμο υπέρ του προσφεύγοντος πολίτη. Στην συνέχεια ο Φίλιππας συνεργάστηκε με τον Σύνδεσμο Αντιρρησιών Συνείδησης, τον οποίο και εκπροσώπησε στην Γερμανία και στην Νορβηγία, δηλώνοντας ολικός αρνητής στράτευσης. Κατά καιρούς ασχολήθηκε με εκδόσεις βιβλίων και περιοδικών,μεταφράσεις κλπ. που σχετίζονται με τους αγώνες και τα προβλήματα των καταπιεσμένων, όπως οι κρατούμενοι, οι έγκλειστοι των ψυχιατρείων, οι λαθρομετανάστες, οι πρόσφυγες κ.ο.κ. Αρθρα του έχουν δημοσιευτεί στον αντιεξουσιαστικό και ανεξάρτητο,αριστερό τύπο. Μπορεί κανείς να επικοινωνήσει μαζί του <fkekyr@gmail.com> ή να διαβάσει τη θαυμάσια και με πολλή δουλειά ιστοσελίδα του: http://www.sitemaker.gr/fakyris/page_GREEK_1.htm

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Uncategorized

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s